Herstart je met GLP-1 medicatie, na een eerdere stop? Dan verwacht je waarschijnlijk dat het net zo gaat als de eerste keer. Dat is niet altijd zo, en dat wil ik je alvast vertellen voordat je verder leest.
Bij een eerste behandeling voelt het voor veel mensen als een bevrijding. De constante gedachten aan eten, die slopende "food-noise", worden veel minder. Bij een herstart kan dat anders verlopen. Daar is geen harde medische verklaring voor, maar ik hoor het wel vaak terug. Hieronder leg ik uit waarom dat zo kan zijn, en wat je daarmee kunt.
Waarom het niet altijd bij die eerste keer blijft
De realiteit is dat veel mensen op een gegeven moment stoppen met hun medicatie. Soms vanwege de kosten, soms vanwege bijwerkingen, en soms omdat het streefgewicht is bereikt en de arts groen licht geeft om te stoppen. Mensen die het middel zelf kopen, hebben op zo'n moment vaak het gevoel dat ze het nu zelf wel kunnen.
Helaas blijkt dat niet altijd zo eenvoudig. Na het stoppen kan het verloren gewicht gedeeltelijk terugkomen. In een verlenging van de STEP 1-studie kwamen deelnemers die waren gestopt met semaglutide in het daaropvolgende jaar gemiddeld ongeveer twee derde van hun eerdere gewichtsverlies weer aan.
Dat is natuurlijk heel vervelend. Je hebt lange tijd ontzettend je best gedaan, en ineens kom je weer kilo's aan doordat de eetlust weer toeneemt. Dan ontstaat al snel de gedachte: "ik begin gewoon weer opnieuw met GLP-1 medicatie, want vorige keer ging dat ook prima."
Als dat jouw plan is, of als je op dit moment midden in een herstart zit, is dit hét moment voor een eerlijke waarschuwing: een tweede behandeling hoeft niet hetzelfde te verlopen als de eerste.
Waarom een herstart anders kan voelen
Er is geen goede medische onderbouwing voor de stelling dat GLP-1 medicatie bij een tweede behandeling standaard minder goed werkt. Wel lees ik in forums regelmatig van mensen bij wie het middel de tweede keer niet zo goed lijkt aan te slaan als de eerste keer. Een herstart kan dus anders worden ervaren dan de eerste behandeling, ook al is daar geen harde medische verklaring voor.
Je begint namelijk opnieuw met een opbouwschema, en het effect van de medicatie hoeft niet meteen merkbaar te zijn. Dat kan behoorlijk frustrerend zijn wanneer je in je herinnering vergelijkt hoe snel het middel hielp tijdens je eerste behandeling. Je denkt misschien: "de eerste keer werkte het meteen, waarom nu niet?" Maar ieder traject is anders, en dat heeft alles te maken met wat er in de tussentijd met je lichaam is gebeurd.
Je lichaam is veranderd
Na aanzienlijk gewichtsverlies verandert er veel in je lichaam. Je energiebehoefte wordt lager, en het behouden van een lager gewicht kan daardoor uitdagend zijn. Gewichtsmanagement is bovendien geen kwestie van alleen maar wilskracht, het heeft met meerdere factoren te maken.
Zorginstituut Nederland beschrijft onderzoek naar het gebruik van semaglutide waaruit blijkt dat na het stoppen het verloren gewicht voor een deel kan terugkomen. Tegelijkertijd geven zij aan dat er nog onvoldoende gegevens zijn om te bepalen wat de beste manier is om semaglutide af te bouwen. Het blijft dus vooral een kwestie van goed monitoren hoe je gewicht zich houdt tijdens het minderen van de medicatie.
Belangrijk om te onthouden: het betekent niet dat je hebt gefaald wanneer je weer bent aangekomen. Gewichtstoename na het stoppen met medicatie kan gewoon onderdeel zijn van het verloop van de behandeling, en zegt niets over jouw wilskracht of inzet. Het betekent vooral dat je lichaam en hoofd zijn veranderd, en dat gewichtsbeheersing vaak een langdurig proces is.
De eerste keer had je misschien de wind in de zeilen door het snelle succes. De kilo's verdwenen, en dat gaf motivatie om door te gaan. Een tweede keer kan anders voelen, want je weet inmiddels hoe het voelde toen het wél snel ging. Wanneer het gewicht nu minder snel daalt, kan dat ontzettend frustrerend zijn. Misschien voelt het zelfs alsof je weer helemaal terug bij af bent.
Maar dat ben je niet. Je hebt tijdens je eerste traject al ervaring opgedaan. Je weet inmiddels meer over je eetgedrag, je lichaam en de situaties waarin het voor jou moeilijk wordt. Gebruik die kennis in je voordeel, ze is niet verdwenen.
Hoe pak je het goed aan
GLP-1 medicatie wordt voor gewichtsmanagement gebruikt als onderdeel van een bredere aanpak, samen met een aangepast voedingspatroon en voldoende lichamelijke activiteit. De medicatie kan ervoor zorgen dat je minder honger ervaart en minder met eten bezig bent. Gebruik die rust om te ontdekken wat voor jou werkt.
Bouw een eetpatroon op dat je ook op de lange termijn kunt volhouden. Denk daarbij niet alleen aan de weegschaal, maar ook aan voldoende eiwitten, voedzame maaltijden, beweging en het behouden van spiermassa. De British Dietetic Association benadrukt bij het gebruik van medicatie voor gewichtsmanagement dan ook het belang van voldoende voedingsstoffen, eiwitten, spierbehoud en beweging.
Kun je niet sporten of geen zware trainingen doen? Dan is wandelen ook een mooie manier om in beweging te blijven. Het gaat niet om perfectie, het gaat om wat je op lange termijn kunt volhouden.
Wat kun je doen voor de lange termijn?
Omdat GLP-1 medicatie je eetlust kan verminderen, kan dit juist een goed moment zijn om opnieuw te leren luisteren naar je lichaam en bewuste keuzes te maken. Leer jezelf aan om te eten op basis van voedingswaarde en verzadiging, in plaats van alleen op basis van trek, gewoonte of emotie.
Plan maaltijden die gezond én lekker zijn, want als je een eetpatroon opbouwt waar je eigenlijk een hekel aan hebt, wordt het ontzettend moeilijk om dat op lange termijn vol te houden. En vergeet beweging niet. Niet omdat je jezelf moet "straffen" voor wat je eet, maar omdat bewegen onderdeel is van een gezonde leefstijl en kan helpen bij het behouden van je gezondheid en spiermassa.
Denk ook na over wat er gebeurt als je wilt stoppen
Stop niet op eigen initiatief met je medicatie. Bespreek met je arts wat voor jou een passend plan is wanneer je wilt gaan minderen met de dosis of zelfs wilt stoppen. Dat is belangrijk, omdat gewichtstoename na het stoppen kan voorkomen.
NICE adviseert daarom om mensen die stoppen met medicatie voor gewichtsmanagement, ondersteuning te geven bij het behouden van hun veranderingen. Daarbij wordt geadviseerd om gedurende minimaal een jaar regelmatig te monitoren en ondersteuning te bieden wanneer het gewicht weer begint toe te nemen. Het belangrijkste is dus dat je niet pas over de lange termijn nadenkt op het moment dat je al gestopt bent, maar daar eigenlijk al mee begint terwijl je nog in behandeling bent.
Ben je voor de tweede keer gestart met semaglutide? Geef niet op
Als je dit leest en al opnieuw bent gestart: raak dan niet meteen in paniek als het deze keer anders voelt. Dat betekent niet automatisch dat de medicatie niet meer voor jou kan werken.
Geef je lichaam de tijd, en vergelijk je huidige traject niet voortdurend met je eerste successen. Bespreek met je arts hoe het gaat, zeker wanneer je onvoldoende effect ervaart of twijfelt over je dosering.
En misschien wel het belangrijkste: zie deze tweede poging niet als bewijs dat je hebt gefaald. Je bent niet terug bij af. Je hebt inmiddels ervaring, je weet wat voor jou werkte en wat misschien juist niet werkte. Gebruik die kennis om deze keer niet alleen gewicht te verliezen, maar ook een manier van leven op te bouwen die je kunt volhouden.
GLP-1 medicatie kan je een flinke duw in de rug geven, maar de gewoontes die je tijdens die periode opbouwt, zijn minstens zo belangrijk voor de lange termijn. Gebruik de rust die de medicatie je geeft om niet alleen af te vallen, maar om opnieuw grip te krijgen op je eetgedrag, je gewoontes en je leefstijl.
Ben jij bezig met een herstart, of herken je dit gevoel van vergelijken met de eerste keer? Ik ben zeer benieuwd naar jullie ervaringen. Laat een reactie achter.
Dit is geen medisch advies. Raadpleeg bij twijfel altijd je eigen arts of apotheek.
Bronnen: NICE-richtlijnen voor gewichtsmanagement en semaglutide; STEP 1-verlengingsstudie; British Dietetic Association; Zorginstituut Nederland.
Heb je vragen? Plan een gratis vragen-kwartiertje of stuur mij een appje.
Reactie plaatsen
Reacties