Mijn gewicht staat stil: werkt mijn GLP-1-medicijn niet meer?

Je bent serieus bezig met je nieuwe leefstijl. Je eet bewuster, gebruikt je GLP-1-medicijn en je gewicht is de afgelopen tijd netjes gedaald. En dan gebeurt er ineens niets meer.

De weegschaal blijft hetzelfde getal aangeven. Eerst denk je misschien: ach, dat komt wel weer. Maar als er na een paar weken nog steeds niets verandert, kan dat behoorlijk frustrerend worden. Werkt mijn medicijn nog wel? Doe ik iets verkeerd? Eet ik misschien te veel?

Dat zijn heel begrijpelijke vragen. In deze blog leg ik uit waarom je gewicht tijdelijk kan blijven hangen, waarom je niet meteen minder moet gaan eten en wanneer het wél verstandig is om verder te kijken.

Afvallen gaat niet iedere week hetzelfde

Door GLP-1-medicatie kan je gewicht in het begin snel dalen. Daarna gaat het bij veel mensen wat langzamer. We zouden het liefst zien dat ons gewicht in een rechte lijn naar beneden blijft gaan, bijvoorbeeld iedere week een paar honderd gram eraf. Maar zo werkt het menselijk lichaam helaas niet.

In een grote studie naar semaglutide werd het gewichtsverlies gedurende 68 weken gevolgd. Het gemiddelde gewicht bleef bij de deelnemers lange tijd dalen en bereikte pas rond week 60 het laagste punt. Dat laat goed zien dat gewichtsverlies een proces van de lange adem is en niet iedere week hetzelfde verloopt. Een periode waarin je gewicht nauwelijks verandert, betekent daarom niet automatisch dat je medicijn niet meer werkt of dat jij iets fout doet.

Je lichaam verandert tijdens het afvallen

Wanneer je gewicht daalt, verandert er meer dan alleen het getal op de weegschaal. Je lichaam heeft bij een lager gewicht doorgaans minder energie nodig dan toen je zwaarder was. Je hoeft immers minder kilo's mee te dragen tijdens het bewegen. Het kan dus gebeuren dat je met het eetpatroon waarmee je in het begin goed afviel, later tijdelijk stabiliseert. Daarnaast verandert je lichaamssamenstelling; niet iedere kilo die je verliest is immers vetmassa.

De weegschaal meet niet alleen vet

Dit is misschien wel een van de belangrijkste dingen om te onthouden: het getal op de weegschaal wordt niet alleen bepaald door lichaamsvet. Ook vocht, de hoeveelheid eten en drinken die nog in je maag-darmstelsel zit en andere normale schommelingen beïnvloeden het getal van dag tot dag.

Ook hormonen spelen een grote rol. Bij vrouwen kan de menstruatiecyclus bijvoorbeeld tijdelijk voor het vasthouden van vocht en daardoor een hoger gewicht zorgen. Je kunt dus een paar dagen precies hetzelfde eten en toch een ander gewicht zien. Een kilo verschil op de weegschaal betekent bijna nooit dat je in die dagen een kilo vet bent aangekomen of kwijtgeraakt.

Bekijk je gewicht daarom over meerdere weken in plaats van te focussen op één los weeg-moment.

Wil je zien of je gewicht vooral schommelt of echt een richting op gaat? Probeer de gratis gewichtstool.

En dan komt de gedachte: "Ik moet nóg minder eten"

Wanneer de weegschaal niet meer daalt, is het verleidelijk om de teugels strakker aan te trekken. Een boterham minder, een maaltijd overslaan of nog verder in calorieën zakken. Misschien denk je zelfs: "Als ik toch bijna geen honger heb, kan ik net zo goed heel weinig eten?"

Dat is precies het moment waarop je moet opletten. Een GLP-1-medicijn vermindert je eetlust, wat helpt bij het afvallen. Maar weinig honger hebben betekent niet dat je lichaam geen bouwstoffen meer nodig heeft. Juist dan is het cruciaal om te kijken naar wát je eet, in plaats van naar hóéveel minder je kunt eten. Denk aan voldoende eiwitten, groente, fruit en vezels. Het doel is niet om jezelf uit te hongeren omdat de weegschaal even stilstaat.

Maar hoeveel moet je dan eten?

Daar is geen universeel getal voor. Wat je nodig hebt hangt af van je gewicht, lengte, leeftijd, beweging en gezondheid. Daarom is het advies "eet gewoon minder" vaak te kort door de bocht.

Wanneer je al veel bent afgevallen en je eetlust door de medicatie laag is, kan het juist een uitdaging zijn om met relatief kleine porties toch voldoende voedingsstoffen binnen te krijgen. Het is dan nuttiger om de kwaliteit en samenstelling van je maaltijden te optimaliseren dan om nóg verder in calorieën te zakken. Kijk niet alleen naar je gewicht

Als je gewicht even stilstaat, helpt het om de focus te verleggen:

• Hoe ziet je eetpatroon er de afgelopen weken uit? Krijg je wel genoeg bouwstoffen binnen?
• Beweeg je nog evenveel, of is dit ongemerkt wat minder geworden?
• Drink je voldoende water?
• Hoe staat het met je slaap en stress?

Gewoontes kunnen er in de loop van de tijd ongemerkt insluipen. Misschien neem je inmiddels iets vaker een tussendoortje of zit je onbewust meer stil dan in de eerste weken.

Wanneer spreek je van een plateau?

Er bestaat geen magische grens waarbij je na precies twee of drie weken kunt zeggen: nu heb ik officieel een plateau. Een paar dagen of zelfs een week hetzelfde gewicht zegt heel weinig en is geen reden om je hele aanpak om te gooien. Pas als je langere tijd (denk aan meerdere weken tot een maand) geen dalende trend meer ziet, is het zinvol om je situatie opnieuw te bekijken.

Stel jezelf dan ook de vraag: moet je eigenlijk nog wel verder afvallen? Misschien heb je inmiddels een gezond gewicht bereikt waar je lichaam zich prettig bij voelt. Je doel verandert dan van afvallen naar het behouden van je gewicht. Dat is óók een enorme winst in je GLP-1-traject.

Wanneer neem je contact op met je behandelaar?

Als je gewicht langere tijd stilstaat terwijl je behandeldoel nog niet is bereikt, bespreek dit dan met je arts of verpleegkundige. Kijk samen naar het grotere plaatje: je voeding, beweging, eventuele bijwerkingen en je welzijn.

Een stilstaande weegschaal betekent op zichzelf niet dat je meteen een hogere dosis medicatie nodig hebt. De juiste dosering luistert nauw en is afhankelijk van jouw persoonlijke situatie. Pas je dosis daarom nooit zelf aan, maar overleg dit altijd met de voorschrijvend arts.

Wat kun je doen als je gewicht stilstaat? (In het kort)

1. Kijk naar de trend: Beoordeel je gewicht over meerdere weken in plaats van per dag.
2. Eet niet automatisch minder: Voorkom dat je te ver in je calorieën zakt.
3. Focus op kwaliteit: Zorg voor voldoende eiwitten en vezels, juist bij een lage eetlust.
4. Blijf stabiel bewegen: Kies voor vormen van beweging die je leuk vindt en kunt volhouden.
5. Meet andere successen: Hoe zit je kleding? Hoe is je energie en conditie?
6. Volg het behandelplan: Verander nooit zelfstandig de dosering van je medicatie.
7. Evalueer je einddoel: Misschien is dit wel het gewicht dat perfect bij je past.

Dit is geen medisch advies, raadpleeg bij twijfel je eigen arts of apotheek.

Wil je praktisch aan de slag met je voeding en gewoontes tijdens zo'n plateau? Bekijk mijn gidsen en boekjes voor concrete tools die je daarbij helpen.

Heb je vragen? Plan een gratis vragen-kwartiertje of stuur mij een appje.