De populariteit van GLP-1 medicatie is enorm. Waar het middel oorspronkelijk vooral bekend was van de behandeling van diabetes, wordt het nu ook veel gebruikt door mensen met overgewicht of obesitas.
Online worden de afslankprikjes vaak gepresenteerd als dé oplossing, en ik snap heel goed waarom dat zo aantrekkelijk klinkt. Voor veel mensen verandert er veel zodra ze met GLP-1 medicatie beginnen. De kilo's verdwijnen, de constante gedachten aan eten worden rustiger en er komt eindelijk ruimte in je hoofd. Misschien herken je het wel: je denkt niet de hele dag meer aan wat je straks gaat eten, je hebt minder trek in snacks, je voelt je sneller verzadigd. Dat kan ontzettend bevrijdend voelen.
Maar er is een belangrijke vraag waar veel mensen pas later bij stilstaan: wat gebeurt er als je stopt met GLP-1 medicatie?
Je maag wordt niet kleiner
Veel mensen denken dat hun maag kleiner is geworden doordat ze minder eten, en hopen dat hun lichaam inmiddels gewend is geraakt aan kleinere porties. Zo werkt het helaas niet. GLP-1 medicatie maakt je maag niet kleiner, het zorgt er wel voor dat je maag langzamer leeggaat. Daardoor blijf je langer verzadigd en krijg je minder snel opnieuw trek. Stop je met de medicatie, dan verdwijnt dat effect geleidelijk weer: je maag gaat weer sneller leeg en je merkt dat je vaker honger hebt of grotere porties zou kunnen eten dan tijdens de medicatie.
Dat betekent niet dat je gefaald hebt, en het betekent ook niet dat je geen discipline hebt. Het is gewoon een lichamelijke reactie, en juist daarom is het zo belangrijk om jezelf niet de schuld te geven.
De food noise kan terugkomen
Een van de dingen die mensen het meest waarderen aan GLP-1 medicatie, is de rust rondom eten. Die constante gedachten aan eten, snacken of jezelf belonen met eten, ook wel food noise genoemd, worden minder. Food noise is die stem in je hoofd die steeds vraagt wat je nu weer zal eten of dat je zin hebt in iets lekkers, zonder dat er sprake is van echte lichamelijke honger. Vaak is het eerder een gewoonte, een verlangen naar troost, of een reactie op stress.
Wanneer je stopt met de medicatie, kan die onrust weer toenemen. Sommige mensen merken dat de gedachte aan eten terugkomt zoals die vroeger was, anderen ervaren de trek juist sterker omdat ze een tijd minder last hebben gehad van die eetgedachten. Dat kan schrikken zijn. Daarom is het zo waardevol om al tijdens de medicatie, wanneer die rust er nog is, te oefenen met andere gewoontes, in plaats van pas na het stoppen te bedenken wat je nodig hebt.
Gewicht verliezen is niet alleen vet verliezen
Wie afvalt, verliest meestal niet alleen vetmassa, maar ook vetvrije massa, waaronder spieren. Onderzoek naar GLP-1 medicatie laat zien dat dit tot wel 40% van het verloren gewicht kan zijn. Hoeveel dat precies is, verschilt per persoon en hangt onder andere af van je voeding, beweging, de snelheid van het gewichtsverlies en je uitgangssituatie. Spieren zijn belangrijk: ze helpen je sterk te blijven, ondersteunen je dagelijkse beweging en dragen bij aan je energieverbruik. Eet je weinig en krijg je niet voldoende eiwitten binnen, dan is het lastiger om je spiermassa goed te behouden. Dat is niet om je bang te maken, maar om te laten zien waarom voldoende voeding en beweging tijdens het afvallen zo belangrijk zijn.
Je hoeft niet ineens elke dag intensief te sporten, ook kleine stappen tellen mee. Wandelen, krachttraining op jouw niveau, vaker bewegen in je dag en voldoende eiwitten eten kunnen allemaal onderdeel zijn van een stevig fundament.
Medicatie verandert niet automatisch je relatie met eten
GLP-1 medicatie kan enorm helpen bij honger, trek en verzadiging, maar het lost niet automatisch op wat er onder je eetgedrag zit. Misschien eet je als je verdrietig of gestrest bent, of grijp je naar eten uit verveling, eenzaamheid of gewoon omdat je even rust wilt voelen. Ook sociale druk speelt mee: een verjaardag, een vakantie of een etentje kan oude gewoontes weer naar boven halen. Eten is voor veel mensen meer dan alleen brandstof, het kan troost geven, afleiding bieden of een moment voor jezelf zijn. Daarom werkt "gewoon minder eten" meestal niet.
Stopt de medicatie terwijl je oude stressfactoren nog steeds aanwezig zijn, dan is de kans groot dat je terugvalt in het copingmechanisme dat je kent, en voor veel mensen is dat eten. Juist daarom begint het echte werk niet pas ná GLP-1 medicatie, maar al terwijl je het gebruikt.
Bouw aan gewoontes die blijven
Zie de periode met GLP-1 medicatie als een kans om rustig te bouwen aan een basis die ook later nog bij je past, niet door streng voor jezelf te zijn of alles perfect te willen doen, maar door stap voor stap te ontdekken wat voor jou werkt. Denk aan voldoende eiwitten in je dagvoeding, regelmatiger eten, beweging die bij jou past, je triggers voor emotie-eten leren herkennen, en manieren vinden om met stress, verdriet of verveling om te gaan die ook haalbaar zijn op drukke dagen of bij sociale momenten. Verandering hoeft niet groot te beginnen: soms is één gewoonte aanpassen, zoals ontbijten met meer eiwitten of een wandeling maken na het eten, al een belangrijk verschil.
Je hoeft het niet alleen te doen
GLP-1 medicatie kan een waardevol hulpmiddel zijn bij gewichtsverlies. Het geeft rust en ruimte om anders naar eten, beweging en jezelf te kijken. Maar om een nieuw gewicht ook vast te houden, is meestal meer nodig dan alleen een wekelijkse injectie. Je hebt gewoontes nodig die passen bij jouw leven, inzicht in wat jou triggert, en de ruimte om te leren hoe je goed voor jezelf zorgt, ook op de momenten dat het lastig is.
Coaching kan je daarbij helpen, niet door je te vertellen wat je allemaal fout doet, maar door samen te kijken naar wat jij nodig hebt om verder te komen. Je hoeft niet perfect te zijn om vooruitgang te boeken. Balans is belangrijker dan perfectie.
Dit is geen medisch advies. Raadpleeg bij vragen over GLP-1 medicatie, stoppen of afbouwen altijd je eigen arts of apotheek.
Heb je vragen? Plan een gratis vragen-kwartiertje of stuur mij een appje.
Reactie plaatsen
Reacties